XEtv » Tìm Hiểu » Bật đèn pha vào ban ngày có thực sự phù hợp ở đường Việt Nam?

Bật đèn pha vào ban ngày có thực sự phù hợp ở đường Việt Nam?

by Thái Duy

Hiện tại Châu Á chỉ còn Việt Nam, Campuchia và Myanmar là chưa quy định bắt buộc trang bị đèn chiếu sáng ban ngày cho xe máy.

Những ngày gần đây, dự thảo Luật Giao thông đường bộ có quy định yêu cầu bật đèn chiếu sáng xe máy ngay cả khi di chuyển vào ban ngày gây không ít tranh cãi trong dư luận. Chi tiết của quy định này như sau:

Trong suốt thời gian cả ngày, xe môtô, xe máy, xe đạp điện, xe máy điện khi tham gia giao thông phải bật sáng đèn nhận diện được trang bị theo thiết kế của nhà sản xuất hoặc phải bật sáng ít nhất một đèn chiếu sáng gần phía trước và một đèn đỏ phía sau (Khoản 3, Điều 27).

Xe máy có nên trang bị đèn định vị ban ngày?

Dự thảo luật này vẫn đang trong thời gian lấy ý kiến nhân dân cho đến 21/6, vì thế vẫn chưa chắc chắn được yêu cầu bật đèn xe máy vào ban ngày có được thực thi hay không?

Nguy hiểm khi tham gia giao thông? Sáng và tối

Không thể phủ nhận, ánh sáng ban ngày có thể được coi là nguồn sáng lý tưởng nhất cho việc lái xe. Cường độ sáng cao, phân bố đồng đều và ổn định trong phạm vi nhiều cây số giúp người lái xe có thể quan sát tốt mặt đường ngay phía đầu xe cũng như cách xa một vài trăm mét hoặc xa hơn nữa. Các vật thể bên lề đường cũng được chiếu sáng với cùng một cường độ, đem lại khả năng xác định và xử lý tình huống hoàn hảo.

Tuy nhiên, cường độ sáng càng cao thì mức độ tương phản giữa nơi được chiếu sáng và bóng râm do cây cối, nhà cửa tạo ra càng lớn. Sự tương phản này khiến cho mắt người lái xe không kịp điều chỉnh độ nhạy sáng, cũng như khi đang đi ngoài trời nắng mà bước vào căn phòng tối vậy.

Cũng chính lý do này mà khi đi ngoài trời nắng, những vật thể trong bóng râm đôi khi trở nên rất khó nhận ra. Bạn phải mất ít nhất là vài giây đồng hồ để mắt có thể điều chỉnh và thích nghi với bóng tối trong phòng.

Nhưng khi lái xe trên đường thì mỗi giây qua đi là bạn đã chạy thêm được vài chục mét, vì thế trong hầu hết trường hợp khi gặp bóng râm thì mắt bạn sẽ không có đủ thời gian điều chỉnh để quan sát kịp thời. Sự chậm trễ này là một trong những nguyên nhân khiến bạn có thể đâm trực diện với xe hoặc người đi ngược chiều, hoặc đâm ngang sườn vào một xe khác tại các ngã tư không có đèn tín hiệu giao thông.

Đèn chiêu sáng ban ngày là gì?

Đèn chiếu sáng ban ngày DRL (Daytime Running Light) là loại đèn nhằm tăng khả năng nhận biết các phương tiện khi tham gia lưu thông trên đường.

Quy định trang bị đèn DRL xuất hiện lần đầu tiên vào tháng 2/2011 tại các nước châu Âu. Tới nay, rất nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng bật đèn ban ngày khi vận hành xe.

Về cơ bản, đèn DRL trên xe máy có thể được chia thành 2 loại: Đèn DRL riêng biệt tương tự ôtô, còn được gọi là đèn đề-mi (Yamaha Exciter 150, Piaggio Medley… cũng có) và đèn chiếu gần (đèn cốt) làm nhiệm vụ của đèn DRL (Honda Winner X, BMW R1250…).

Yamaha Exciter 150 có đèn DRL tách riêng, trong khi Honda Winner X có đèn DRL đèn chiếu gần.

Đèn chiếu sáng ban ngày đã xuất hiện tại Việt Nam từ rất lâu, chẳng hạn như trên những chiếc Honda Dream hơn 20 năm trước. Đèn DRL trên Dream có thể tắt/mở thông qua công tắc, kiểu thiết kế này vẫn vẫn có thể gặp trên các mẫu xe của Vespa ở hiện tại.

Đối với các mẫu xe sau này như Yamaha Janus, Exciter 150… công tắc đèn DRL đã bị loại bỏ, đèn sẽ tự động bật sáng khi người lái mở khóa xe. Đây cũng là một bước tiến giúp tăng cường khả năng an toàn cho người điều khiển xe.

Ở Việt Nam, tầm quan trọng của đèn DRL vẫn chưa được nhiều người quan tâm. Nhiều người mua xe về liền mang đi độ đèn DRL thành các màu xanh, đỏ, vàng… nhằm giúp xe nổi bật hơn.

Đáng chú ý, việc sử dụng đèn chiếu gần hay đèn DRL không chỉ bắt buộc ở các nước lạnh, sương mù hay mưa tuyết. Những nước có khí hậu nóng và sử dụng nhiều xe máy giống Việt Nam như Thái Lan, Indonesia cũng bắt buộc xe máy phải bật đèn chiếu gần mỗi khi vận hành. Đó là lý do các mẫu xe máy nhập khẩu từ Thái Lan hay Indonesia về Việt Nam đều không có công tắc đèn.

Ưu & Nhược điểm của việc bắt buộc đèn xe luôn sáng

Hệ thống đèn pha trên xe từ cuối thế kỷ 19 đã được dùng chủ yếu là để tăng khả năng quan sát chủ động của người lái xe, nghĩa là rọi luồng sáng vào vật thể khác để người lái xe có thể quan sát được và xử lý. Ngược lại, đèn chiếu sáng ban ngày có mục đích để tăng khả năng quan sát thụ động của xe, giúp những người lái xe khác có thể quan sát được chiếc xe của bạn và xử lý sớm hơn.

Về cơ bản khi vận hành xe máy hay ôtô vào ban ngày, đèn DRL hay cả đèn chiếu sáng gần, đèn pha đều không có tác dụng chiếu sáng. Việc bật đèn này nhắm mục đích chính là tăng khả năng nhận diện của xe bởi các phương tiện giao thông khác, qua đó giảm tai nạn giao thông.

Vì thường xuyên phải di chuyển với tốc độ cao, đèn chiếu gần trên xe phân khối lớn thường kiêm luôn chức năng của đèn DRL

Trong điều kiện giao thông của Việt Nam, việc sử dụng đèn chiếu sáng ban ngày tuy chưa có tính bắt buộc song ngày càng có nhiều lái xe đã bật đèn cốt khi trời bắt đầu mưa. Động tác này giúp những người cùng đi trên đường dễ nhận ra chiếc xe đã bật đèn, tăng khả năng xác định vị trí và xử lý tình huống. Khi bắt đầu đi vào đường hầm, bạn cũng nên bật đèn để cảnh báo sự có mặt cho xe từ trong hầm ra cũng như cho xe đi phía trước.

Một nghiên cứu của Cục Giao thông bang Minnesota, Mỹ chỉ ra rằng số vụ tai nạn vào ban ngày được giảm khoảng 32% khi xe máy được trang bị đèn DRL. Các chiến dịch khuyến khích sử dụng đèn DRL của bang này cũng giúp giảm 5-10% tỉ lệ tai nạn. Nghiên cứu cũng cho biết tỉ lệ tai nạn của các phương tiện không trang bị đèn DRL cao hơn 1,73 lần những phương tiện được gắn sẵn đèn DRL.

Một nghiên cứu khác tại Châu Âu được đăng tải trên trang Motorcyclelegalfoundation cho biết 37% các vụ tai nạn liên quan đến xe máy và phương tiện khác xuất phát từ nguyên nhân người điều khiển phương tiện khác không phát hiện ra xe máy.

Ứng dụng & Ý kiến xung quanh việc áp dụng đèn DRL ở đường Việt Nam

Một trong những lý do được đưa ra là ở Việt Nam các xe thường chỉ di chuyển với tốc độ tương đối chậm và nối đuôi nhau, không cần thiết phải sử dụng đèn chiếu gần như một công cụ để nhận biết từ xa. Sự nhầm lẫn khi sử dụng đèn chiếu gần và đèn chiếu xa (đèn pha) cũng khiến nhiều người lo ngại sẽ bị chói mắt vào ban ngày.

Khí hậu nóng và việc bật đèn có thể làm tăng nhiệt độ cũng là một lý do được nhiều người nhắc tới. Ngoài ra, không ít người lo ngại độ bền của ắc-quy hay đèn xe sẽ giảm đáng kể khi phải bật đèn liên tục mỗi khi sử dụng.

Thói quen nhắc người khác tắt đèn xe vào ban ngày hay dễ xảy ra mâu thuẫn khi di chuyển vào các con hẻm, quán nhậu… cũng là lý do khiến nhiều người không đồng tình với đề xuất.

Bạn Lưu Hồng Anh cho rằng “Việt Nam chứ đâu phải nước nào có sương mù đâu mà cần bật đèn ban ngày”. Trong khi đó một ý kiến khác lại yêu cầu luật cần ghi rõ là đề xuất bật đèn chiếu gần, nếu không sẽ có những người bật đèn chiếu xa làm đèn DRL.

Anh Gia Cát Việt Tuấn, một người chơi xe phân khối lớn lâu năm tại Việt Nam, tán thành tuyệt đối việc bắt buộc đèn xe máy luôn sáng. Anh Tuấn cho rằng mặc dù đèn xe máy luôn sáng gây ra không ít phiền phức khi nhiều người kêu tắt đèn vì tưởng mình quên. Ngược lại, độ an toàn sẽ tăng cao hơn khi mọi người lưu thông xung quanh điều dễ dàng nhận ra mình.

Anh Lưu Thái Duy lại có ý kiến: “thực ra các mẫu xe côn tay, tay ga và cả xe PKLs nói chung đều đã và đang dần được trang bị đèn định vị dạng LED, những mẫu xe nhỏ phổ thông khó có khả năng được trang bị nên đạo luật này mình nghĩ là cần thiết. Ấn Độ đất chật người đông họ cũng vẫn làm mà, an toàn là trên hết, mấy cái đèn hư sửa lại mấy hồi”

Dự luật trang bị đèn ban ngày liệu có khả thi?

Nếu dự thảo luật Giao thông đường bộ mới được thông qua thì chủ xe máy cần phải tuân theo, tuy nhiên do đặc thù văn hóa giao thông ở Việt Nam, chủ xe có thể cân nhắc đến việc trang bị công tắc bật/tắt đèn để có thể chủ động tắt khi chạy vào những nơi nhạy cảm nếu xe không có đèn đề-mi.

Việc để đèn xe luôn sáng góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, tuy nhiên cần tránh nhầm lẫn đèn chiếu gần và đèn chiếu xa khi sử dụng.

LED định vị ban ngày trên mẫu Yamaha Exciter 150

Hầu hết xe máy ngày nay được trang bị đèn chiếu sáng chính sử dụng công nghệ LED, vì thế việc bật đèn xe vào ban ngày không ảnh hưởng quá nhiều đến mức tiêu thụ điện của xe cũng như tăng nhiệt độ cho môi trường. Độ bền của đèn xe cũng không phải là một vấn đề lớn. Trên thực tế, những chiếc xe nhập khẩu về Việt Nam không có công tắc đèn, và đèn xe luôn bật sáng mỗi khi vận hành. Nhưng tuổi thọ của đèn cũng không chênh lệch đáng kể so với việc chỉ bật đèn khi chạy xe vào ban đêm.

Tóm lại, để đèn xe máy luôn sáng góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, đổi lại bằng những bất tiện với người sử dụng xe máy hàng ngày. Văn hóa tham gia giao thông cũng như văn hóa sử dụng đèn xe là thứ quan trọng mà người sử dụng xe cần trang bị, dù quy định bắt buộc xe máy phải bật đèn ban ngày có được áp dụng hay không. Người điều khiển phương tiện cần kiểm soát được việc bật đèn DRL, chiếu gần và đèn chiếu xa để tránh gây chói mắt người đối diện, cũng như vi phạm luật giao thông.

Tin đang được quan tâm

Leave a Comment