Hãy tưởng tượng bạn đang ngồi xe lăn điện giữa Manhattan, giơ tay vẫy taxi — và một chiếc xe van điện màu vàng óng, thiết kế tương lai trờ đến, hạ dốc ở phía đuôi xe cho bạn lăn lên. Nghe như phim khoa học viễn tưởng? Kia và BraunAbility vừa biến ý tưởng đó thành "production-ready concept" tại Triển lãm Ô tô Quốc tế New York năm nay.
Kia PV5 WAV là gì, và tại sao nó khác mọi taxi đã từng có?
PV5 WAV — viết tắt của Wheelchair Accessible Vehicle — là phiên bản đặc biệt của chiếc van điện Kia PV5, được phát triển cùng với BraunAbility, một công ty chuyên chế tạo phương tiện tiếp cận cho người khuyết tật tại Mỹ.
Điểm khác biệt lớn nhất so với các phiên bản PV5 WAV đang bán ở thị trường khác? Toàn bộ hệ thống dốc lên xuống đã được chuyển từ hông xe ra phía đuôi. Lý do đơn giản nhưng thực tế: trong môi trường đô thị đông đúc như New York, mở cửa hông trên làn đường taxi là gần như bất khả thi. Dốc phía sau giúp hành khách ngồi xe lăn — kể cả xe lăn điện hạng nặng — có thể lên xuống mà không cần tài xế phải lo lắng về làn xe bên cạnh.
Xe còn được trang bị hệ thống chằng buộc (tie-down) để cố định xe lăn trong cabin, đáp ứng tiêu chuẩn ADA (Americans with Disabilities Act) — bộ luật quy định về khả năng tiếp cận cho người khuyết tật tại Mỹ.
Kia PV5 — nền tảng sinh ra để "biến hình"
Nếu bạn đã theo dõi hành trình của dòng PBV (Purpose Built Vehicle) của Kia từ năm 2025, bạn sẽ biết rằng PV5 không phải xe van thông thường. Kia thiết kế nó như một "nền tảng mở" — phần khoang sau có thể được tuỳ biến theo vô số cách: xe giao hàng, phòng khám lưu động, không gian làm việc... và giờ là taxi tiếp cận cho người khuyết tật.
Sangdae Kim, người đứng đầu bộ phận PBV của Kia, phát biểu tại sự kiện: "Tôi không thể nghĩ đến nơi nào tốt hơn để ra mắt concept production-ready của chúng tôi ngoài một trong những thị trường taxi mang tính biểu tượng nhất thế giới."
Chiếc xe vẫn đang ở dạng concept — Kia và BraunAbility chưa ký hợp đồng nào với thành phố New York. Nhưng đây không phải "concept cho vui" như hàng trăm chiếc xe triển lãm khác. Cả hai công ty đã tuyên bố sẽ bắt đầu kiểm nghiệm thực tế trên đường phố New York trong thời gian tới.
New York đang cần đúng thứ này
Lịch sử taxi New York là một chuỗi tiến hoá thú vị. Từ chiếc Checker Taxi huyền thoại được đóng riêng cho mục đích chở khách, đến những "thùng xăng di động" như Chevrolet Caprice hay Ford Crown Victoria. Đầu thập niên 2010, Nissan NV200 được chọn làm "Cab of Tomorrow" — tiến bộ hơn về khả năng tiếp cận, nhưng vẫn chạy xăng. Ngày nay, Toyota Sienna và RAV4 Hybrid đã phổ biến hơn, nhưng với mục tiêu 100% xe taxi và rideshare phải chạy điện hoàn toàn vào năm 2030 mà New York đang theo đuổi, rõ ràng cần một bước nhảy vọt thực sự.
PV5 WAV, nếu đi vào vận hành, sẽ đánh dấu lần đầu tiên New York có một chiếc taxi điện hoàn toàn, được thiết kế từ đầu để phục vụ cả hành khách bình thường lẫn người ngồi xe lăn — trong cùng một chiếc xe.
Còn người dùng Việt Nam thì sao?
Kia PV5 vẫn chưa được xác nhận bán tại thị trường Mỹ, chứ chưa nói đến Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là tư duy thiết kế đằng sau PV5: một chiếc xe điện đa dụng, có thể tuỳ biến cho từng mục đích, từ chở hàng đến chăm sóc sức khoẻ, từ taxi thông thường đến phương tiện cho người khuyết tật.
Trong bối cảnh Việt Nam đang phát triển mạnh hệ sinh thái xe điện — và các dịch vụ gọi xe như Grab, Be đang tìm kiếm giải pháp xanh — một chiếc xe như PV5 WAV hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu đáng học hỏi cho các nhà khai thác fleet (đội xe) trong nước.
Liệu vài năm nữa, trên đường phố Hà Nội hay TP.HCM, bạn có thấy một chiếc van điện Kia màu xanh lăn đến đón người đi xe lăn không? Câu trả lời phụ thuộc vào tốc độ mà thị trường và chính sách Việt Nam sẵn sàng đón nhận.
Kia PV5 WAV là gì, và tại sao nó khác mọi taxi đã từng có?
PV5 WAV — viết tắt của Wheelchair Accessible Vehicle — là phiên bản đặc biệt của chiếc van điện Kia PV5, được phát triển cùng với BraunAbility, một công ty chuyên chế tạo phương tiện tiếp cận cho người khuyết tật tại Mỹ.
Điểm khác biệt lớn nhất so với các phiên bản PV5 WAV đang bán ở thị trường khác? Toàn bộ hệ thống dốc lên xuống đã được chuyển từ hông xe ra phía đuôi. Lý do đơn giản nhưng thực tế: trong môi trường đô thị đông đúc như New York, mở cửa hông trên làn đường taxi là gần như bất khả thi. Dốc phía sau giúp hành khách ngồi xe lăn — kể cả xe lăn điện hạng nặng — có thể lên xuống mà không cần tài xế phải lo lắng về làn xe bên cạnh.
Xe còn được trang bị hệ thống chằng buộc (tie-down) để cố định xe lăn trong cabin, đáp ứng tiêu chuẩn ADA (Americans with Disabilities Act) — bộ luật quy định về khả năng tiếp cận cho người khuyết tật tại Mỹ.
Kia PV5 — nền tảng sinh ra để "biến hình"
Nếu bạn đã theo dõi hành trình của dòng PBV (Purpose Built Vehicle) của Kia từ năm 2025, bạn sẽ biết rằng PV5 không phải xe van thông thường. Kia thiết kế nó như một "nền tảng mở" — phần khoang sau có thể được tuỳ biến theo vô số cách: xe giao hàng, phòng khám lưu động, không gian làm việc... và giờ là taxi tiếp cận cho người khuyết tật.
Sangdae Kim, người đứng đầu bộ phận PBV của Kia, phát biểu tại sự kiện: "Tôi không thể nghĩ đến nơi nào tốt hơn để ra mắt concept production-ready của chúng tôi ngoài một trong những thị trường taxi mang tính biểu tượng nhất thế giới."
Chiếc xe vẫn đang ở dạng concept — Kia và BraunAbility chưa ký hợp đồng nào với thành phố New York. Nhưng đây không phải "concept cho vui" như hàng trăm chiếc xe triển lãm khác. Cả hai công ty đã tuyên bố sẽ bắt đầu kiểm nghiệm thực tế trên đường phố New York trong thời gian tới.
New York đang cần đúng thứ này
Lịch sử taxi New York là một chuỗi tiến hoá thú vị. Từ chiếc Checker Taxi huyền thoại được đóng riêng cho mục đích chở khách, đến những "thùng xăng di động" như Chevrolet Caprice hay Ford Crown Victoria. Đầu thập niên 2010, Nissan NV200 được chọn làm "Cab of Tomorrow" — tiến bộ hơn về khả năng tiếp cận, nhưng vẫn chạy xăng. Ngày nay, Toyota Sienna và RAV4 Hybrid đã phổ biến hơn, nhưng với mục tiêu 100% xe taxi và rideshare phải chạy điện hoàn toàn vào năm 2030 mà New York đang theo đuổi, rõ ràng cần một bước nhảy vọt thực sự.
PV5 WAV, nếu đi vào vận hành, sẽ đánh dấu lần đầu tiên New York có một chiếc taxi điện hoàn toàn, được thiết kế từ đầu để phục vụ cả hành khách bình thường lẫn người ngồi xe lăn — trong cùng một chiếc xe.
Còn người dùng Việt Nam thì sao?
Kia PV5 vẫn chưa được xác nhận bán tại thị trường Mỹ, chứ chưa nói đến Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là tư duy thiết kế đằng sau PV5: một chiếc xe điện đa dụng, có thể tuỳ biến cho từng mục đích, từ chở hàng đến chăm sóc sức khoẻ, từ taxi thông thường đến phương tiện cho người khuyết tật.
Trong bối cảnh Việt Nam đang phát triển mạnh hệ sinh thái xe điện — và các dịch vụ gọi xe như Grab, Be đang tìm kiếm giải pháp xanh — một chiếc xe như PV5 WAV hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu đáng học hỏi cho các nhà khai thác fleet (đội xe) trong nước.
Liệu vài năm nữa, trên đường phố Hà Nội hay TP.HCM, bạn có thấy một chiếc van điện Kia màu xanh lăn đến đón người đi xe lăn không? Câu trả lời phụ thuộc vào tốc độ mà thị trường và chính sách Việt Nam sẵn sàng đón nhận.
