Có một người bạn hỏi mình: "Tao bị mù một mắt từ nhỏ, giờ muốn thi bằng A1 thì có được không?" — và mình không trả lời được ngay. Thực ra đây là câu hỏi rất nhiều người thắc mắc nhưng ít tìm được câu trả lời rõ ràng. Quy định sức khỏe để được thi bằng lái xe ở Việt Nam có những điều khoản cụ thể về thị lực mà không phải ai cũng biết — và quan trọng hơn, "khiếm thị một mắt" không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc bị loại hoàn toàn.
Người mù hoàn toàn một mắt (thị lực 0/10) thường không đủ điều kiện sức khỏe để thi bằng lái ô tô (hạng B, C, D, E) theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, với bằng xe máy hạng A1, A2, điều kiện thị lực áp dụng linh hoạt hơn — miễn là mắt còn lại đạt ngưỡng thị lực tối thiểu và thị trường đủ rộng. Điều cốt lõi là bạn phải trải qua khám sức khỏe tại cơ sở y tế được cấp phép và nhận giấy chứng nhận đủ điều kiện.
Quy định sức khỏe lái xe dựa trên văn bản nào?
Tiêu chuẩn sức khỏe của người lái xe tại Việt Nam được quy định trong Thông tư liên tịch số 24/2015/TTLT-BYT-BGTVT của Bộ Y tế và Bộ Giao thông Vận tải, với các lần cập nhật, bổ sung sau đó. Đây là văn bản quy định chi tiết các chỉ tiêu về thị lực, thính lực, hệ thần kinh, tứ chi và nhiều yếu tố sức khỏe khác mà một người cần đạt được trước khi được cấp phép học và thi bằng lái.
Điều quan trọng là quy định chia thành nhiều nhóm hạng bằng khác nhau — không phải một chuẩn chung cho tất cả. Người muốn thi bằng xe máy hạng A và người muốn thi bằng ô tô hạng B trở lên sẽ chịu các tiêu chuẩn thị lực khác nhau.
Q: Người mù một mắt có được thi bằng xe máy A1, A2 không?
Đây là câu hỏi phổ biến nhất và câu trả lời là: có thể được, tùy mức độ.
Với hạng A1 (xe máy dưới 175cc) và A2 (xe máy trên 175cc), quy định yêu cầu thị lực của mắt tốt hơn (mắt còn lại) phải đạt tối thiểu 5/10 (có thể kính), đồng thời thị trường nhìn ngang phải đạt tối thiểu 120 độ.
Vậy nếu một mắt bị mù hoàn toàn (thị lực 0/10), nhưng mắt còn lại đạt 5/10 trở lên và thị trường đạt yêu cầu — về lý thuyết người đó vẫn có thể đạt tiêu chuẩn sức khỏe để thi bằng A1. Tuy nhiên, bác sĩ khám sức khỏe sẽ là người kết luận cuối cùng dựa trên khám lâm sàng thực tế, không phải chỉ nhìn vào số liệu.
Q: Người mù một mắt có được thi bằng ô tô hạng B không?
Với hạng B (ô tô con dưới 9 chỗ), tiêu chuẩn thị lực khắt khe hơn đáng kể. Quy định yêu cầu:
- Thị lực mắt tốt hơn phải đạt 8/10 trở lên (có thể kính)
- Thị lực mắt kém hơn phải đạt 5/10 trở lên (có thể kính)
- Thị trường nhìn ngang tối thiểu 120 độ
Điều này có nghĩa là nếu một mắt bị mù hoàn toàn (thị lực dưới 5/10 — thực chất là 0/10), người đó không đủ tiêu chuẩn để thi bằng lái ô tô hạng B theo quy định hiện hành. Mức yêu cầu tối thiểu cho "mắt kém hơn" là 5/10 đã loại trường hợp mù hoàn toàn một mắt ra khỏi diện đủ điều kiện.
Với các hạng C, D, E (xe tải, xe khách lớn) — tiêu chuẩn còn chặt chẽ hơn nữa, nên khả năng được cấp phép càng thấp hơn.
Q: Thị lực kém (không phải mù hoàn toàn) thì sao?
Đây là điểm nhiều người hay nhầm lẫn. "Khiếm thị một mắt" không nhất thiết là mù hoàn toàn — đôi khi chỉ là thị lực rất thấp, ví dụ 1/10 hoặc 2/10. Trong trường hợp đó, cần đối chiếu cụ thể với ngưỡng quy định:
- Nếu mắt kém hơn đạt từ 5/10 trở lên (dù phải đeo kính) → có thể đủ điều kiện thi bằng B
- Nếu mắt kém hơn dưới 5/10 → không đủ điều kiện thi bằng B, nhưng vẫn có thể xem xét bằng A1 nếu mắt tốt đạt yêu cầu
Điều này cho thấy: mức độ suy giảm thị lực ảnh hưởng trực tiếp đến hạng bằng bạn được phép thi, không phải một câu trả lời chung chung "được" hay "không được".
Nếu bạn đang tìm hiểu các quy định pháp luật giao thông khác, bạn có thể tham khảo thêm Vi phạm giao thông lần đầu có thể chỉ bị cảnh cáo và trừ điểm bằng lái? — một chủ đề cũng được nhiều người tìm kiếm.
Q: Quy trình khám sức khỏe để thi bằng lái diễn ra như thế nào?
Trước khi đăng ký học lái xe, bạn bắt buộc phải có giấy chứng nhận sức khỏe do cơ sở y tế được Bộ Y tế cấp phép thực hiện. Quy trình thông thường:
1. Đến cơ sở y tế được cấp phép (bệnh viện, phòng khám đủ điều kiện)
2. Khám tổng quát: đo thị lực, kiểm tra thính lực, đánh giá thần kinh, tim mạch, tứ chi
3. Nhận kết quả: "đủ điều kiện" hoặc "không đủ điều kiện" kèm hạng bằng được phép thi
4. Nộp giấy khám sức khỏe cùng hồ sơ đăng ký học lái xe
Lưu ý quan trọng: giấy khám sức khỏe có thời hạn (thường là 6 tháng), nếu quá hạn bạn phải đi khám lại. Và chỉ có bác sĩ khám trực tiếp mới có thể kết luận bạn đủ hay không đủ điều kiện — không có cách nào "tự đánh giá" dựa trên quy định mà bỏ qua bước khám này.
Q: Người mù một mắt đã có bằng lái từ trước thì sao?
Trường hợp này phức tạp hơn. Nếu bạn được cấp bằng lái từ trước khi mất thị lực ở một mắt (do tai nạn, bệnh tật), bạn cần lưu ý:
Theo quy định, khi đổi bằng lái hoặc khi bị kiểm tra định kỳ, cơ quan chức năng có thể yêu cầu khám sức khỏe lại. Nếu tình trạng sức khỏe hiện tại không còn đáp ứng tiêu chuẩn — bằng lái có thể bị thu hồi hoặc không được gia hạn. Đây là điều nhiều người không để ý.
Cũng liên quan đến vấn đề học và thi bằng lái, bạn có thể xem thêm Tự học lái xe ô tô tại sân nhà có hợp pháp không? Điều kiện cần biết để hiểu rõ hơn về quy trình học lái xe đúng quy định.
Những bệnh lý nào khác có thể ảnh hưởng đến việc thi bằng lái?
Ngoài thị lực, còn nhiều yếu tố sức khỏe khác có thể khiến bạn không đủ điều kiện thi bằng lái, bao gồm:
- Động kinh: người có tiền sử động kinh không được phép lái xe theo quy định
- Rối loạn tâm thần: các bệnh lý tâm thần nặng được liệt kê cụ thể trong quy định
- Nghiện rượu, ma túy: không đủ điều kiện về sức khỏe
- Khiếm khuyết tứ chi: tùy mức độ và hạng bằng, có thể được hoặc không được phép thi
- Bệnh tim mạch, huyết áp không kiểm soát được: cần đánh giá theo từng trường hợp
Điều đáng chú ý là pháp luật Việt Nam không "cấm hoàn toàn" người khuyết tật thi bằng lái — mà đặt ra các tiêu chuẩn cụ thể theo từng hạng bằng. Điều này thực ra khá tiến bộ và phù hợp với xu hướng quốc tế.
Lời khuyên thực tế: Đừng tự kết luận, hãy đi khám
Nếu bạn hoặc người thân đang băn khoăn về vấn đề này, lời khuyên thực tế nhất là: đừng tự kết luận dựa trên thông tin đọc được trên mạng — hãy đến cơ sở y tế được cấp phép và làm khám sức khỏe lái xe chính thức.
Chi phí khám sức khỏe lái xe thường không cao và mất khoảng nửa buổi. Bác sĩ sẽ đo thị lực thực tế của bạn, kiểm tra thị trường, và đưa ra kết luận chính xác hơn bất kỳ bài viết nào. Nếu kết quả "không đủ điều kiện", ít nhất bạn biết rõ lý do và tránh được việc nộp hồ sơ sai, mất thời gian.
Cuối cùng, nếu bạn bị từ chối oan hoặc nghi ngờ kết quả khám không chính xác, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu khám lại tại cơ sở y tế khác và đối chiếu kết quả.
Bạn đang tìm hiểu thêm về chủ đề này?
Hãy đặt câu hỏi hoặc chia sẻ kinh nghiệm của bạn bên dưới — cộng đồng XEtv sẽ cùng giải đáp. Đừng quên theo dõi chuyên mục Tin tức xe để cập nhật mới nhất mỗi ngày.
Xem thêm:
Chỉnh sửa lần cuối bởi người điều hành:

